Đề HSG ý nghĩa bức hình 6-9, bàn về sáng tạo nghệ thuật

Đề thi khối 12
 

  ĐỀ VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM HỌC SINH GIỎI

 Câu 1 (8 điểm) – Nghị luận xã hội

 Trình bày suy nghĩ về ý nghĩa anh/ chị cảm nhận được từ bức hình sau:

 Câu 2 (12 điểm – Nghị luận văn học

Bàn về sáng tạo trong nghệ thuật, A. Sê – Khốp cho rằng:

Người nghệ sĩ chân chính khi sáng tác đều thể hiện cá tính sáng tạo, ra sức đi tìm cái mới, thể hiện cái không lặp lại bên cạnh cái lặp lại có tính kế thừa truyền thống.”

                                  (Truyện ngắn A. Sê-khốp, NXB Văn học – 1988, Trg 13)

Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng những trải nghiệm văn học, hãy bình luận và làm sáng tỏ ý kiến trên.

Hướng dẫn chấm chi tiết 

Câu 1 (8 điểm)

  1. Yêu cầu về kĩ năng

– Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận xã hội: Bố cục rõ ràng: Mở bài, Thân bài, Kết bài. Diễn đạt trong sáng, lưu loát, dùng từ đặt câu đúng. Trình bày sạch sẽ, khoa học.

  1. Yêu cầu về kiến thức

Học sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau nhưng đảm bảo nội dung sau:

 

Câu Ý Yều cầu cần đạt Điểm
  1 Hình thức, kỹ năng 1.0
Đáp ứng yêu cầu của bài văn nghị luận xã hội.  
Trình bày vấn đề một cách khoa học, hấp dẫn  
2 Nội dung 7.0
2.1 * Giải thích (Ý nghĩa từ bức hình) 1.0
  Thí sinh có thể tìm thấy nhiều ý nghĩa khác nhau, VD như:

– Thay đổi góc nhìn thay đổi suy nghĩ.

– Không có đúng cũng không có sai mà chỉ là cách nhìn khác nhau của bạn về sự vật hiện tượng mà thôi.

– Hãy luôn đặt mình vào vị trí của người khác để có cái nhìn toàn diện.

– Cần giữ vững lập trường, quan điểm trước những ý kiến khác.

+ …

=> Bức tranh gợi cho ta suy nghĩ về cách ứng xử trước những quan niệm khác nhau đối với sự vật, hiện tượng xung quanh.

 
2.2 * Chứng minh, bình luận: 4.0
  – Cuộc sống vốn đa chiều, nhận thức của con người có giới hạn nên dễ dẫn đến cái nhìn phiến diện, chủ quan, thậm chí lệch lạc.

– Mỗi người với năng lực, trạng thái, lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp…  khác nhau sẽ nhận thức khác nhau về cùng một sự vật, hiện tượng. Đừng đem nhận thức chủ quan của mình áp đặt cho người khác. Đặt mình vào vị trí người khác (thấu hiểu, đồng cảm) mới thấy rõ hơn bản chất của vấn đề.

– Tuy nhiên, cũng cần phải có lập trường, bản lĩnh vững vàng trước những quan điểm khác, nhất là quan điểm đối lập. Thuyết phục đối phương bằng năng lực, sự hiểu biết để bảo vệ quan điểm đúng đắn của mình, tránh ba phải, “gió chiều nào che chiều ấy”.

– Đôi khi trong cuộc sống cũng nên thay đổi góc nhìn, cách nhìn sẽ thấy cuộc đời mới mẻ, bớt nhàm chán hơn.

 
2.3 *. Phê phán, mở rộng: 1.0
  – Không nên có cách nhìn sự vật, sự việc và con người một cách phiến diện, cực đoan

– Sự suy ngẫm, trăn trở trước những vấn đề của thời đại mình đang sống thôi chưa đủ, tuổi trẻ cần không ngừng rèn luyện, hoàn thiện, nâng cao năng lực bản thân để góp phần tích cực vào sự giải quyết những vấn đề ấy.

– Phê phán lối sống bảo thủ, ích kỉ…

 
2.4 *. Bài học nhận thức và hành động:     1.0
  – Thấy được sự cần thiết của việc ứng xử đúng đắn trước những sự việc khác nhau…

(Chú ý: Trong quá trình bàn luận, thí sinh phải liên hệ thực tế để đưa ra những dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu và giàu sức thuyết phục)..

 
Tổng điểm câu 1 8.0

Câu 2 (12 điểm)

  1. Yêu cầu về kĩ năng

– Học sinh biết cách làm bài nghị luận về một ý kiến bàn về vấn đề lí luận văn học, trên cơ sở vận dụng được kiến thức lí luận về chức năng tình cảm thẩm mĩ của văn học, kiến thức về tác phẩm và những thao tác lập luận cần thiết để giải quyết vấn đề.

– Bố cục bài viết rõ ràng, khoa học, lập luận chặt chẽ, thuyết phục, hành văn trong sáng, giàu cảm xúc, hình ảnh, không mắc lỗi diễn đạt, chính tả, trình bày.

  1. Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể giải quyết vấn đề theo nhiều hướng nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

 

Câu Ý Yều cầu cần đạt Điểm
  1 Hình thức, kỹ năng 1.0
Đáp ứng yêu cầu của bài văn nghị luận văn học.  
Trình bày vấn đề một cách khoa học, hấp dẫn  
2 Nội dung 11.0
2.1 * Giải thích ý kiến 1.5
  – Văn học nghệ thuật: là các tác phẩm văn học dùng chất liệu ngôn từ xây dựng các hình tượng nghệ thuật để phản ánh hiện thực cuộc sống, con người và thể hiện tâm tư, tình cảm của nhà văn.

– là nơi nuôi dưỡng tình cảm thẩm mỹ: văn học duy trì những tình cảm đẹp trong con người.

– gìn giữ và phát triển chất nghệ sĩ nơi tâm hồn: văn học gìn giữ và làm phong phú hơn, dồi dào hơn sự nhạy cảm, tinh tế, lãng mạn, sâu sắc nơi tâm hồn độc giả, đánh thức sự tri âm, đồng điệu.

à Nhận định đã đề cập đến chức năng tình cảm thẩm mĩ của văn học. Đó là khả năng của văn học giúp cho con người duy trì những tình cảm đẹp và giữ gìn, bồi đắp, làm giàu có thêm sự nhạy cảm, tinh tế, lãng mạn, sâu sắc, khả năng tri âm, đồng điệu trong tâm hồn.

 
2.2 * Bàn luận: 2.5
  – Đối tượng nhận thức và phản ánh của văn học là con người và cuộc sống. Văn học dành sự quan tâm đặc biệt trong việc phát hiện và miêu tả cái đẹp vô cùng phong phú, đa dạng vốn có trong tự  nhiên và cuộc sống của con người để lưu giữ nó trong dòng chảy liên tục của thời gian. Văn học còn sáng tạo cái đẹp tưởng tượng, mơ ước, lí tưởng. Và thể hiện cái đẹp của con người và cuộc sống trong những hình thức nghệ thuật giàu giá trị thẩm mĩ.

– Văn học đã  tác động, tạo nên những rung động, những xúc động thẩm mĩ kéo dài và định hình rõ nét trong mỗi con người. Như vậy văn học đã nuôi dưỡng – duy trì được những tình cảm đẹp trong con người. Nhờ tiếp xúc với văn học mà con người được rèn luyện, bồi đắp kinh nghiệm để nhìn nhận, cảm nhận, đánh giá cái đẹp ngày một tinh tế, lãng mạn, sâu sắc hơn, dễ dàng tri âm, đồng điệu với nhà văn  – gìn giữ và phát triển chất nghệ sĩ nơi tâm hồn.

 
2.3 *. Chứng minh 5.0
  Học sinh có thể chọn những tác phẩm thơ đã học và đã đọc để phân tích, khái quát làm rõ :

+ Cái đẹp của cuộc sống, con người mà văn học phản ánh và những hình thức nghệ thuật đẹp của tác phẩm.

+ Cái đẹp trong văn học đã khơi dậy những tình cảm đẹp và chất nghệ sĩ nơi tâm hồn bạn đọc.

Lưu ý: Trong mỗi luận điểm trên, học sinh cần lựa chọn dẫn chứng để phân tích, làm sáng tỏ vấn đề.

 
2.4 *. Đánh giá, mở rộng: 2.0
  Đây là nhận định sâu sắc về chức năng tình cảm thẩm mĩ của văn học. Văn học cho dù viết về cái xấu, cái ác cũng là để hướng tới cái đẹp. Từ đó giúp con người hoàn thiện chính mình.

– Ngoài chức năng này, văn học nghệ thuật còn nhiều chức năng khác: nhận thức, giáo dục, giao tiếp…

– Bài học với người sáng tác và tiếp nhận:

+ Các nhà văn cần phải sống sâu sắc với cuộc đời, trau dồi ngòi bút của mình để có được những trang văn đẹp, khơi dậy những tình cảm thẩm mĩphát triển chất nghệ sĩ trong tâm hồn bạn đọc.

+ Người đọc có vốn sống, vốn hiểu biết để nhận ra và rung động với cái đẹp trên từng trang viết của các nhà văn và ngày càng phát huy chất nghệ sĩ trong tâm hồn khi nhìn nhận, đánh giá về cái đẹp của cuộc sống và con người.

 
Tổng điểm câu 2 12.0

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *