Đọc hiểu, nghị luận bài thơ Rễ…hoa của Chế Lan Viên

Đề thi khối 11
  Năm học: 2023 – 2024 ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II KHỐI 11

Môn thi:  NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề

 

Họ, tên thí sinh:…………………………………….Lớp:…………Số báo danh:………

ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

Rễ sâu ai biết là hoa

Xoắn đau núm ruột làm ra nụ cười.

Im trong lòng đất rối bời

Chắt chiu từng giọt, từng lời lặng im.

Uống từng giọt nước đời quên

Ăn từng thớ đá dựng nên sắc hồng

Nở rồi, trông dễ như không

Một vùng sáng đọng, một vùng hương bay.

Tụ, tan màu sắc một ngày

Mặt trời hôm, mặt trời mai ngoảnh cười

Bắt đầu từ rễ em ơi!

(Rễ…hoa, Chế Lan Viên, Tập thơ Đối thoại mới 1973)

Thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Câu 1. Xác định vần và nhịp trong bài thơ trên.

Câu 2. Hình ảnh “rễ” và “hoa” trong bài thơ tượng trưng cho điều gì?

Câu 3. Anh/chị hiểu như thế nào về ý nghĩa hai dòng thơ:

Tụ, tan màu sắc một ngày

Mặt trời hôm, mặt trời mai ngoảnh cười

Câu 4. Qua sự nhọc nhằn của rễ, bài thơ gợi nhớ tình cảm đạo lí gì?

Câu 5. Tác giả bài thơ cho rằng: hoa, nụ cười, sắc hồng, ánh sáng, hương vị… được bắt đầu từ rễ. Anh/chị có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?

LÀM VĂN (4,0 điểm)

Từ ngữ liệu Đọc hiểu, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận đánh giá những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật qua bài thơ Rễ…hoa của tác giả Chế Lan Viên.

Thí sinh không được sử dụng tài liệu, cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

Năm học: 2023 – 2024

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II

Môn thi:  NGỮ VĂN 11

(Đáp án – thang điểm gồm có 02 trang)

————————–

 

 

  Phần Câu Nội dung Điểm  
  I   ĐỌC HIỂU 6,0  
    1 Vần và nhịp trong bài thơ:

– Nhịp chủ yếu trong bài thơ: 2/2/2 và 4/4.

– Vần chân: hồng-không, bay-ngày.

– Vần lưng: hoa-ra, bời-lời.

0,5  
  2 Hình ảnh “rễ” và “hoa” trong bài thơ tượng trưng cho:

– Rễ: những giá trị nguồn cội.

– Hoa: những thành quả tốt đẹp.

1,0  
  3 – Hai câu thơ: “Tụ, tan màu sắc một ngày – Mặt trời hôm, mặt trời mai ngoảnh cười” là hai câu thơ giàu ý nghĩa và giàu sức gợi.

– Hai câu thơ đã khái quát một quy luật của cuộc sống: cái đẹp cũng sẽ tàn phai trong dòng chảy vô thủy, vô chung của cuộc đời. Điều người ta thấy có thể chỉ là khoảnh khắc, là một thời điểm, nhưng người nghệ sĩ đã phải trải qua một quá trình gian nan để mang cái đẹp đến với cuộc sống này.

1,5  
    4 Qua sự nhọc nhằn của rễ, bài thơ gợi nhớ tình cảm đạo lí “uống nước nhớ nguồn”; nhắc nhớ con người về nguồn cội, nhắn gửi thông điệp về lối sống nghĩa tình, chung thủy, biết ơn cội nguồn.

(Học sinh có thể diễn đạt theo những cách khác như: ơn nghĩa, biết ơn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây…).

1,5  
    5 HS đưa ra quan điểm và có cách lí giải phù hợp.

– Đưa ra quan điểm: đồng tình/không đồng tình với ý kiến (0,5 điểm)

– Lí giải: hợp lí, sâu sắc, lập luận chặt chẽ (1,0 điểm)

1,5  
  II   LÀM VĂN 4,0  
      a. Đảm bảo cấu trúc bài văn 03 phần, đánh giá được đặc sắc về nội dung và nghệ thuật tác phẩm

* Mở bài:

Giới thiệu tên tác phẩm, tác giả, khái quát nội dung ý nghĩa của tác phẩm.

* Thân bài:

– Lần lượt trình bày các luận điểm về những nét đặc sắc về nội dung và hình thức nghệ thuật:

+ Luận điểm thứ nhất: nêu và nhận xét về nội dung tác phẩm.

+ Luận điểm thứ hai: nêu và nhận xét một số nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm.

– Mỗi luận điểm cần được làm sáng tỏ bằng lí lẽ và bằng chứng.

* Kết bài:

Khẳng định giá trị của tác phẩm hoặc nêu ý nghĩa của tác phẩm đối với bản thân/người đọc.

0,25  
  b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Viết bài văn nghị luận đánh giá đặc sắc về nội dung và nghệ thuật tác phẩm. 0,25  
  c. Sử dụng hệ thống lí lẽ, bằng chứng phù hợp thể hiện rõ quan điểm người viết. 3,0  
  d. Chính tả, ngữ pháp

– Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

0,25  
  e. Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, sáng tạo. 0,25  
  TỔNG ĐIỂM 10,0  

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *