PHẦN ĐỌC – HIỂU (4.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Miếng ngon Hà Nội, vì thế, nhiều khi làm cho ta yêu Hà Nội thấm thía, nhớ Hà Nội ê chề, và làm cho ta cảm giác ta là người Hà Nội hơn… Có ai đã xa Hà Nội lâu ngày, một chiều hiu hắt vọng về Hà Nội nhớ từng cái ngõ, từng cái nhà, nhớ từng vườn Bách Thảo, hồ Hoàn Kiếm nhớ đi, nhớ từ những hoa sấu rụng ở trên đường đầu thu nhớ xuống, mà tự nhiên ở đâu có người tìm đến mang “một chút quà Hà Nội” đến cho mình, người ấy mới có thể biết “quà Hà Nội” giá trị như thế nào!
Kể về đồng tiền thì cũng chẳng lấy gì làm đắt đâu. Một lọ cà cuống không to hơn một ngón tay; vài cái bánh cốm, bên một lạng chè mạn sen, hay một lọ vừng hoặc một chai nước mắm; mấy cái đó tính theo thời giá, không quá năm chục bạc. Thế nhưng mà những cái quà đó đã đem đến cho lòng ta bao nhiêu sự đắm say, bao nhiêu thú vị, bao nhiêu cảm giác mông lung, nhã lịch! Ta cầm lấy mà thấy như ôm một chút hương hoa của đất nước vào lòng. Ai đã bảo ăn uống là một nghệ thuật? Hơn thế, ăn uống là cả một nền văn hóa đấy.
[…] Người sành ăn, người biết ăn ngon cũng thế, ăn một miếng ngon của đất nước thấy bừng lên ở trong lòng một mối hạnh phúc, vì đã được ăn vào trong mình một chút gì của đất nước, một tinh túy truyền từ năm, tháng nọ sang tháng, năm kia.
(Vũ Bằng, Miếng ngon Hà Nội, NXB Kim Đồng, Hà Nội 2016)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn):
Câu 1 (0.5 điểm): Xác định thể loại của đoạn trích.
Câu 2 (0.5 điểm): Nêu 02 biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: Có ai đã xa Hà Nội lâu ngày, một chiều hiu hắt vọng về Hà Nội nhớ từng cái ngõ, từng cái nhà, nhớ từng vườn Bách Thảo, hồ Hoàn Kiếm nhớ đi, nhớ từ những hoa sấu rụng ở trên đường đầu thu nhớ xuống, mà tự nhiên ở đâu có người tìm đến mang “một chút quà Hà Nội” đến cho mình, người ấy mới có thể biết “quà Hà Nội” giá trị như thế nào!.
Câu 3 (1.0 điểm): Chỉ ra yếu tố tự sự, yếu tố trữ tình và nêu tác dụng của việc kết hợp hai yếu tố đó trong đoạn trích.
Câu 4 (1.0 điểm): Cảm nhận của anh/chị về cái tôi của nhà văn Vũ Bằng qua đoạn trích.
Câu 5 (1.0 điểm): Từ cách hiểu của anh/chị về quan niệm “ăn một miếng ngon của đất nước” là “được ăn vào trong mình một chút gì của đất nước, một tinh túy truyền từ năm, tháng nọ sang tháng, năm kia”, hãy rút ra bài học ý nghĩa cho bản thân và giải thích lí do.
| – Thể loại: tùy bút
– Thể loại: ký/ bút ký/tản văn |
0,5
0,25 |
| – Biện pháp liệt kê: cái ngõ, cái nhà, vườn Bách Thảo, hồ Hoàn Kiếm…
– Biện pháp điệp từ: nhớ * Hướng dẫn chấm: HS gọi tên và chỉ ra biểu hiện của 2 biện pháp: 0,5 điểm; gọi tên 2 biện pháp nhưng không nêu biểu hiện: 0,25 điểm. |
0,25
0,25 |
| – Yếu tố tự sự: Kể về đồng tiền thì cũng chẳng lấy gì làm đắt đâu. Một lọ cà cuống không to hơn một ngón tay; vài cái bánh cốm, bên một lạng chè mạn sen, hay một lọ vừng hoặc một chai nước mắm; mấy cái đó tính theo thời giá, không quá năm chục bạc…
– Yếu tố trữ tình: đem đến cho lòng ta bao nhiêu sự đắm say, bao nhiêu thú vị, bao nhiêu cảm giác mông lung, nhã lịch… => Tác dụng của sự kết hợp hai yếu tố: + Tăng thêm tính chân thật, sinh động, gợi tả, gợi cảm cho lời văn. + Giúp tác giả bộc lộ cảm xúc về món ngon Hà Nội. * Hướng dẫn chấm: HS chỉ ra ít nhất 2 yếu tố tự sự/ trữ tình_ 0,25 điểm; nếu chỉ đúng 1 yếu tố vẫn không cho điểm. |
0,25
0,25
0,25 0,25 |
| * Cái tôi của nhà văn Vũ Bằng: HS có thể trình bày nhiều hình thức khác nhau, nhưng cần hiểu và nhận diện được về cái Tôi của Vũ Bằng qua một số nét cơ bản…
– Cái tôi hoài niệm, da diết thương nhớ Hà Nội – Cái tôi yêu mến, trân trọng nét đẹp ẩm thực của Hà Nội; – Cái tôi tinh tế, tài hoa trong cách cảm nhận món ngon Hà Nội; * Hướng dẫn chấm: HS nêu một biểu hiện có kèm theo lí lẽ, minh chứng 0,5 điểm; hai biểu hiện…0,75 điểm; ba biểu hiện…1,0 điểm. Không cho điểm tuyệt đối nếu học sinh không có lí lẽ, minh chứng thuyết phục. |
1,0 |
| * HS hiểu về quan niệm: “Ăn một miếng ngon của đất nước” là “được ăn vào trong mình một chút gì của đất nước, một tinh túy truyền từ năm, tháng nọ sang tháng, năm kia”:
– Miếng ngon của đất nước kết tinh những giá trị vật chất, tinh thần đẹp đẽ của đất nước. – Nét đẹp ẩm thực ấy được chắt lọc, gìn giữ, kế thừa qua các thế hệ. => HS rút ra bài học: Có thể là những bài học cụ thể/ hoặc khái quát nhưng đều đúng và phù hợp với vấn đề và có lí giải thuyết phục… |
0,25
0,25 0,5 |
