Đề đọc hiểu Võ Thị Sáu – huyền thoại Đất Đỏ

PHẦN I: ĐỌC- HIỂU (4 điểm)

Đọc văn bản sau:

Võ Thị Sáu – huyền thoại Đất Đỏ

 (HNM) – Quê hương Đất Đỏ – vùng đất địa linh đã sinh ra một nhân kiệt – Võ Thị Sáu. Cách đây hơn 63 năm, người con gái tuổi hoa đang nở ấy đã hiên ngang bước ra pháp trường “nêu một tấm gương sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng, làm rạng rỡ cho nhân dân Bà Rịa – Vũng Tàu, cho thế hệ trẻ Việt Nam

Mùa lêkima nở… thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng… Người thiếu nữ đã dâng trọn tuổi thanh xuân của mình cho cách mạng, chiến đấu với niềm tin vào thắng lợi tất yếu của cách mạng.

Chị Sáu sinh ra trên quê hương Long Đất giàu truyền thống cách mạng. Cờ đỏ búa liềm đã xuất hiện sớm nhất ở thị trấn Đất Đỏ, nơi đã nổi danh là chiến khu Minh Đàm ở miền Đông – gian lao mà anh dũng – của Nam Bộ – trong cả hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Võ Thị Sáu là người đầu tiên xin tình nguyện cắt tóc thề để tiện lợi trong công tác cách mạng. Mái tóc ấy đã theo chị suốt những ngày kháng chiến chống Pháp, trước tòa án binh thực dân, đến nơi pháp trường; trở thành hình tượng tuyệt đẹp trong lòng đồng đội của chị và bao thế hệ trẻ chúng ta. Mái tóc xanh đã bất tử cùng tuổi thanh xuân của Võ Thị Sáu! Chị được tổ chức giác ngộ cách mạng, trở thành trinh sát của Đội Công an xung phong. Võ Thị Sáu trực tiếp tham gia diệt ác, trừ gian và đã lập được nhiều chiến công. Chị bị địch bắt trong vụ giết cả Suốt, cả Đang; sau đó bị tra tấn giam cầm ở khám Chí Hòa. Một phiên tòa xét xử người con gái Đất Đỏ, nhưng không có luật sư bào chữa mà chỉ có chánh án, bồi thẩm, công tố, hiến binh. Mặc dù không nhận tội, nhưng chánh án Pháp vẫn buộc chị phạm tội tham dự vào các vụ “giết hại các nhà chức trách…”. Tổng Tòng – người từng bị chị ném lựu đạn giết hụt – xác nhận: “Võ Thị Sáu là Việt Minh nhà nòi…”. Chị đã đấu lý với quan tòa: “Là quan tòa, ông có thể kết tội những người Pháp Đờ Gôn chống phát xít Đức, chiếm đóng nước Pháp không?”; “- Tôi không có tội. Yêu đất nước mình, chống bọn thực dân xâm lược không phải là một tội…”. Khi hiến binh cầm tay chị lôi đi, chị thét lên: “Đả đảo thực dân Pháp! Kháng chiến nhất định thắng lợi!”. Bản án tử hình người con gái chưa đủ tuổi thành niên ấy đã làm xôn xao dư luận ở Việt Nam và cả nước Pháp thời bấy giờ…

Sau đó, chị bị địch đày ra Côn Đảo. Vào đêm trước khi ra pháp trường, người nữ tử tù ấy đã cất cao giọng trong trẻo hát vang những bài ca cách mạng giữa địa ngục trần gian, động viên tinh thần hàng ngàn tù nhân và tỏ rõ khí phách của một người cộng sản kiên trung – mặc dù chị chưa tròn 20 tuổi! Trước khi bị xử bắn, một cha cố “rửa tội” cho chị. Chị gạt phắt:

“- Tôi không có tội. Nếu cha muốn rửa tội, xin hãy rửa tội cho những kẻ sắp giết tôi đây!” và “Tôi cứ ân hận là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và tay sai bán nước!”. Hai ngàn tù nhân đã đưa tiễn chị ra chốn pháp trường – Hàng Dương – với bài Chiến sĩ ca: Bao chiến sĩ anh hùng, lạnh lùng vung gươm ra sa trường… Họ đứng cả dậy trong các banh và hát suốt một giờ, từ khi nghe bước chân trần của người con gái bé nhỏ chìm trong tiếng giày đinh của bọn đao phủ cho đến khi loạt súng tàn bạo vang lên! Lúc này, họ ngừng hát và đồng loạt thét vang phản đối cuộc hành hình man rợ và phi pháp.

Trước khi bị xử bắn, chị đã yêu cầu không bịt mắt để được nhìn đất nước thân yêu của mình trong giây phút cuối: “… Tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người”. Khi lệnh thi hành án vừa đọc lên thì chị cất cao tiếng hát. Bài hát mà chị chọn ở những phút giây thiêng đó chính là Tiến quân ca – Quốc ca của nước Việt Nam độc lập! Khi chúng chuẩn bị xử bắn cũng là lúc Võ Thị Sáu ngừng hát và thét lên: “Đả đảo thực dân Pháp!”, “Việt Nam độc lập muôn năm!”. Và lời hô cuối cùng của chị dành cho Bác kính yêu: “Hồ Chủ tịch muôn năm!”. Dũng khí của chị đã làm bọn đao phủ giật nảy người và trong bảy viên đạn, chỉ có hai viên trúng đích! Máu đỏ loang lổ từ vai và sườn trên tà áo trắng của chị… Chị nhìn chúng diễu cợt và hát tiếp: Đoàn quân Việt Nam đi…. Tên chánh án gầm lên: “Đồ ăn hại!” và ra lệnh bắn tiếp. Bọn đao phủ chống súng lắc đầu… Cặp mắt trong trẻo của người thiếu nữ – chiến sĩ như xoáy vào tim gan, khiến chúng run rẩy và loạt đạn tiếp theo cũng chỉ có hai viên trúng đích. Cùng lúc đó là tiếng hô phản đối của hàng ngàn tù nhân vọng tới: “Tinh thần Võ Thị Sáu bất diệt!”. Hôm đó là ngày 23-1-1952. Sáng hôm sau, một lính lê dương già – người trực tiếp tham gia cuộc hành hình Võ Thị Sáu đã thốt lên: “Đôi mắt cô gái ấy đã ám ảnh tôi và ám ảnh suốt đời”, “Cô ấy tin vào chính nghĩa của dân tộc mình, còn chúng tôi chỉ biết bắn giết” và “đó mới chính là một người anh hùng!”. Bác sĩ Dương Thúc Huy – người đã được chứng kiến từ đầu đến cuối cái chết anh hùng của Võ Thị Sáu, lấy khăn chấm những giọt nước mắt và nói: “Tôi đã tận mắt thấy một người anh hùng thật sự…” và sau đó mỗi lần nhắc đến chị ông lại nói: “Thật là một con người gang thép!”. Phút cuối cùng – chói lọi khối sao băng của chị làm ngay cả quân thù cũng phải kính phục! Nhiều gia đình của gác ngục trên đảo đã lập bàn thờ cô Sáu. Họ tin rằng, một người con gái chết trẻ và anh dũng như vậy ắt hóa thần!

Ngày nay, bất kỳ một khách du lịch nào khi đến thăm nghĩa trang Hàng Dương đều thấy quanh mộ chị có hoa Dừa đất. Loài hoa đồng nội ấy (được vợ viên cò – Vol Peter – trồng bên mộ chị sau khi chị mất) có sức sống đến là kỳ diệu, thách thức cả thời gian, cả nắng gió và cả cát bỏng Hàng Dương! Tên tuổi chị đã đi vào huyền thoại trong lòng những người dân Côn Đảo, Bà Rịa – Vũng Tàu và Đất Việt!
…

(Dẫn theo ThS. Võ Quốc Hiển, https://hanoimoi.vn, ngày 19/08/2015)

Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:

Câu 1. Nêu thông tin chính được đề cập trong văn bản.

Câu 2. Văn bản được triển khai theo trình tự nào?

Câu 3. Yếu tố tự sự có vai trò gì trong văn bản?

Câu 4. Tại sao chị Võ Thị Sáu lại khẳng định: “- Tôi không có tội. Nếu cha muốn rửa tội, xin hãy rửa tội cho những kẻ sắp giết tôi đây!” khi một cha cố “rửa tội” cho chị?

Câu 5. Thông điệp ý nghĩa nhất mà anh/chị rút ra từ cuộc đời của chị Võ Thị Sáu là gì? Hãy lí giải.

PHẦN VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1. (2.0 điểm)

Giới trẻ hiện nay cần làm gì để phát huy truyền thống yêu nước của các của cha ông. Hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) bàn về vấn đề trên

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM